Geschiedenis

DNA biedt inzicht in slavernijverleden

Door

op

Het eilandje St. Helena was een belangrijke plek waar bevrijde Afrikaanse slaven vroeger naartoe werden gebracht. Maar veel van deze mensen stierven, ook al waren ze uit hun erbarmelijke omstandigheden aan boord van de slavenschepen gehaald. De beenderen van deze overleden ex-slaven zijn aan DNA-onderzoek onderworpen, waardoor men nu een beter beeld heeft van de herkomst van deze mensen.

Hoewel slavernij in het Britse rijk al in 1807 werd verboden, bleven slavenhandelaars hun beroep nog steeds uitoefenen. Daarom trad de Britse marine hard op tegen slavenschepen. Tussen 1840 en 1870 werden er tientallen van die schepen onderschept. De bevrijde slaven werden door de marine afgezet op St. Helena, een klein eilandje in de Atlantische oceaan op de route tussen Afrika en Zuid-Amerika (dat ook bekendheid heeft verworven als de laatste ballingsplaats van Napoleon). De bevrijde slaven werden ondergebracht in een tentenkamp in de Rupertsvallei. Velen zijn daar ook overleden, bijvoorbeeld als gevolg van verzwakking of ziektes die ze opliepen aan boord van de schepen.

Toen de Britse overheid (St. Helena is nog steeds deel van het Britse rijk) in 2006 een vliegveld op het eiland wilde aanleggen, werd de plek ontdekt waar veel van de overleden slaven begraven zijn. Op basis van schattingen concludeerden onderzoekers dat er misschien wel 8000 mensen lagen, waarvan ongeveer de helft nog niet volgroeid was. Met behulp van DNA-onderzoek hebben genetici geprobeerd de herkomst van deze slaven te achterhalen. Zo ontdekte men dat ze van verschillende delen van Afrika afkomstig waren, wat weer vragen oproept als: hoe communiceerden ze dan met elkaar?

Met alleen DNA-onderzoek ben je er overigens niet. In tropische gebieden vervalt DNA snel, waardoor de genetici niet een compleet genoom in kaart konden brengen. Maar met de stukjes die ze vonden konden ze wel een vergelijking maken met hedendaagse Afrikanen. Om duidelijk te kunnen zeggen bij welke bevolkingsgroep de bevrijde slaven hoorden, is echter nog aanvullend onderzoek nodig, zoals naar welke chemische elementen er in de tanden aanwezig zijn (dat is namelijk afhankelijk van waar je opgroeit).
Waarschijnlijk is het niet mogelijk om directe nakomelingen van de overleden slaven te vinden. Toch biedt dit DNA-onderzoek toch een inkijkje in de geschiedenis.

Weet meer:
www.weet-magazine.nl/slavenverleden