Geschiedenis

Babylonisch tellen

Door

op

Hier vind je de oplossing van de puzzel die in Weet 43 staat (als je de puzzel zelf wilt hebben, dan kun je overwegen om hier een abonnement te nemen).

Je geboortejaar is ons niet bekend. Daarom nemen we als voorbeeld 1992. Eerst ga je na hoeveel maal je daar 60 uit kunt halen. Dat is 33 keer (want 33 × 60 = 1980). Je houdt dan nog 12 ‘losse’ eenheden over. De goede schrijfwijze is dan 33:12, weergegeven als:

 

babylonisch-tellen

 

 

Helaas gebruikten de Babyloniërs eerst geen speciaal teken voor het cijfer 0. Om die reden is het niet gemakkelijk vast te stellen of een getal als: |  < op een duizenden jaren oud kleitablet nu gelezen moet worden als 70 (= 1 × 60 + 10) of als 3610 (= 1 × 602 + 10). Uit het verband van de tekst zou je dat dan moeten opmaken.

Overigens kan ook de komma problemen opleveren. Die werd namelijk ook niet vermeld. Als je ná het cijfer 33 in het jaartal hierboven een komma denkt, is het getal ineens 60× zo klein: 33 × 1 + 12 × 1/60 = 33,2!