Natuur

‘Uitgestorven’ griezel terug van weggeweest

Door

op

Afb. Granitethighs, Wikimedia Commons

Tot 1920 leefden er veel boomkreeften op het Australische Lord Howe Island. Door de introductie van de zwarte rat werden ze echter uitgeroeid. Opvallend is dat op de nabijgelegen rots Ball’s Pyramid in 2001 een kolonie boomkreeften werd gevonden. Ze zien er wel anders uit dan de uitgestorven beestjes van Lord Howe Island. Zou het hier toch om dezelfde soort gaan?

15 juni 1918. Het stoomschip SS Makambo liept voor de kust van Lord Howe Island aan de grond. Eén passagier verdronk tijdens de evacuatie, maar de rest van de opvarenden kwam veilig aan land. Het duurde negen dagen voordat de Makambo weer verder kon varen. Tijd genoeg voor de zwarte ratten die aan boord waren om zich op het eiland te vestigen. En daar ontdekten ze een nieuw maaltje: boomkreeften (Dryococelus australis), 15 centimeter lange insecten die familie zijn van de wandelende tak.

Tegen 1920 hadden de ratten zó huisgehouden op het eiland dat de boomkreeften waren uitgeroeid. Tot de jaren 60 dacht men ook dat ze echt uitgestorven waren: de enige overgebleven exemplaren waren degene die zijn opgezet in musea. Avontuurlijke bergbeklimmers vonden echter een vers karkas op Ball’s Pyramid, en in 2001 werd daar een kolonie van 24 levende boomkreeften gevonden. Deze zagen er anders uit dan de uitgestorven variant van Lord Howe Island: zwart in plaats van oranjebruin en met dunnere poten.

Wetenschappers hebben het DNA van de levende boomkreeften vergeleken met DNA uit de museumexemplaren. Een hele klus, want het genoom is naar schatting zo’n 4 miljard DNA-letters (basenparen) groot. Zij kwamen tot de conclusie dat de levende en uitgestorven boomkreeften dezelfde biologische soort zijn. Dat ze er anders uitzien is het gevolg van variatie binnen de soort, net zoals je heel veel hondenrassen hebt die ook dezelfde biologische soort zijn.

In 2003 werden twee boomkreeftpaartjes van Bell’s Pyramid gehaald en werd er een fokprogramma mee gestart. Dat lukte. Er zijn er nu al meer dan 1000 in de dierentuin van Melbourne. Vanaf 2018, precies honderd jaar na de schipbreuk van de Makambo, wil men beginnen met een programma om de ratten op Lord Howe Island uit te roeien en de gefokte boomkreeften daar uit te zetten. Terug van weggeweest.