Mens

Wat dromen blinden?

op

Sommige dromen zijn heel levendig. Je ziet de beelden voor je. Het is bijna alsof het echt is. Maar wat ziet een blinde als hij droomt? Kan hij dan ook beelden zien? Of droomt hij op een andere manier?

Blinden dromen net zo vaak en lang als mensen die niet blind zijn; alleen de manier waarop is anders. Mensen die vanaf hun geboorte of jonge leeftijd blind zijn, dromen niet in beeld en kleur. Ze kunnen zich immers geen voorstelling maken van de wereld om hen heen. Hun dromen zijn gebaseerd op andere zintuiglijke waarnemingen zoals tast, smaak, geur en geluid.
Anders is het met mensen die na de leeftijd van 8 jaar blind zijn geworden. Zij hebben voldoende van de wereld om hen heen gezien om de rest van hun leven in beelden te dromen. Wel is het zo dat naarmate iemand ouder wordt de andere zintuigelijke ervaringen een belangrijkere rol in de dromen gaan spelen.

Emeritus hoogleraar F. Lopes da Silva van de Universiteit van Amsterdam deed onderzoek naar de dromen van blinden. Hij deed een opmerkelijke ontdekking: het hersengedeelte dat zich bezighoudt met visuele waarnemingen is tijdens het dromen ook actief bij mensen die al hun hele leven blind zijn. Normaal gesproken is dat hersendeel actief wanneer de hersenen de signalen van de ogen verwerken. Wel stelt Lopes da Silva dat je daarmee niet kunt zeggen dat blinden ‘zien’ tijdens het dromen. Toch kan het zo zijn dat blinden in hun droom een beeld kunnen waarnemen van – bijvoorbeeld – een boom, terwijl ze dus nog nooit een boom hebben gezien! Dat komt doordat ze zich best wel een voorstelling kunnen maken van hoe een boom er ongeveer uitziet. En wanneer mensen zich ergens een voorstelling van kunnen maken, kan die voorstelling ook tijdens een droom worden opgeroepen.

Beeld: Petr Novak