Geschiedenis

Westerse vrijheidswaarden hebben christelijke wortels

Door

op

Solidariteit, vrijheid, gelijkheid en menswaardigheid worden vaak niet meer in verband met het christendom gebracht, maar als algemeen menselijk beschouwd. Een hernieuwde blik op de ontwikkeling van het christendom in Europa helpt om de oudere lagen van de huidige westerse waarden te herontdekken.

Dat schrijven Karim Schelkens, de Tilburgse hoogleraar kerkgeschiedenis Paul van Geest en Joep Gennep in hun zojuist verschenen handboek Het katholicisme in Europa.

In de westerse seculiere samenleving ervaren velen religie als vreemd. Toch zegt een grote meerderheid van de mensen op aarde ‘religieus geaffilieerd’ te zijn. Dat aantal is de afgelopen jaren gestegen tot 87%!
In hun handboek geven de auteurs inzicht in de geschiedenis van het christelijk humanisme, maar ook van de kerkgeschiedenis. Het leeglopen van kerken, de misstanden, hebben bijgedragen aan de stelling dat secularisatie een onontkoombaar proces is. Maar het christendom ‘bleek een spons te zijn die in de laat-antieke wereld het Romeinse denken langzaam maar zeker opzoog, zodat tegen de vijfde eeuw van onze tijdrekening ‘Romeins’ en ‘christelijk’ niet meer los van elkaar te verkrijgen waren.’ Vervolgens werd die erfenis van het christendom uitgewist en op conto van de Verlichting geschreven.

De auteurs van het handboek stellen echter dat er geen sprake is van een dergelijk lineair proces. Volgens hen is het zinvoller om voorbij de christelijke institutionalisering te kijken en terug te gaan naar de grote figuren uit de christelijke traditie. Hun denkbeelden staan aan de basis van de huidige. In dit verband is een denker uit de Lage Landen als Erasmus boeiend, die vaak wordt gezien als voorloper van de Verlichting, maar verkondigde dat een intellectueel niet alleen geleerd maar ook gelovig moest zijn.

Weet meer:
www.weet-magazine.nl/vrijheidswaarden